MuseumService Payoff
Joke
Joke
Weststrate
vrijdag 10 juli 2015
Míro, ZERO en mode & Matisse
Het is feest in het Stedelijk Museum in Amsterdam. Naast De oase van Matisse (t/m 16 augustus!), is er de tentoonstelling ZERO: Let Us Explore the Stars te bezoeken. Een expositie waar ik met een brede glimlach en jeukende handen en benen doorheen liep. Ik wilde de kunst aanraken en er soms bovenop springen. Ik houd van zintuigprikkelende kunst. Helemaal als ze dan ook nog eens gemaakt is van gebruiksmateriaal. Spijkers, plastic zakjes met water, papier, eierdoosjes, bierflesjes etc.ZEROIk had er nog nooit van de ZEROgroep gehoord. ‘We hebben ook echt het idee dat we iets in de kunstcanon rechtzetten,’ zei een dame van de persafdeling tijdens de perspresentatie toen ik bekende een ZERO-maagd te zijn. ‘Na de oorlog was er in de kunstscène vooral aandacht voor wat er in Amerika gebeurde, maar dit was eveneens gaande.’ Na de Tweede Wereldoorlog zocht een jonge groep kunstenaars naar radicale nieuwe manieren om kunst te maken. Ze vonden elkaar in hun optimistische, experimentele en innovatieve houding. In Duitsland noemde de kunstbeweging zich ZERO, de Nederlandse evenknie koos voor de Nul-groep en was opgericht door de kunstenaars Armando, Jan Henderikse, Henk Peeters, Jan Schoonhoven en herman de vries. In Frankrijk, Italië en België volgden gelijk gestemde kunstenaars een zelfde artistiek pad. MíroVoor wie na het Stedelijk nog steeds hongerig is naar naoorlogse kunst: in de tuin van het Rijksmuseum (die overigens helemaal af is!) zijn er 21 sculpturen van Míro te bekijken. Gratis. Joan Miró maakt twee typen sculpturen. Assemblages van voorwerpen uit de natuur (keien, boomstronken, wortels) of dagelijks leven (hooivork, kraan, etalagepop) én volumineuze gestalten met ronde en sensuele vormen die herinneren aan zijn geschilderde figuren. Beiden staan in de tuin. Bij de opening een aantal weken geleden proseerde voor zijn lievelings sculptuur - de vier meter hoge Oiseau lunaire - dat voor het eerst tentoon wordt gesteld. Wat een perfect zomeruitje zo bij elkaar.
Joke
Joke
Weststrate
woensdag 13 mei 2015
Toekomst van musea
Dat was een interessant Salon Muséologie, donderdag 7 mei. Onder het mom ‘een ideaal is geen plan’ werd de toekomst van musea besproken. Ik had verwacht dat het over digitale toepassingen zou gaan. Hoe videogames tekstbordjes in het museum zouden kunnen vervangen, om maar iets te noemen. Maar deze avond ging de digitale toepassingen voorbij. De cruciale en bijzonder interessante vraag waarmee iedereen naar huis werd gestuurd was: wat is het bestaansrecht van je museum? Stel je de mogelijkheden voor als iedere erfgoedinstelling deze vraag in alle vrijheid kan beantwoorden, in samenwerking met andere partijen. Bijvoorbeeld de bedrijven waarmee zij al sinds jaar en dag samenwerken. En dat er geëxperimenteerd kan worden met tijd, ruimte en plaats. Ik vermoed dat er een heel nieuwe wereld opengaat. ZeitgeistDe bijeenkomst was opgezet rond de scriptie van Tim Sprenger, ‘Musea in de nieuwe Zeitgeist’ met als ondertitel ‘Een onderzoek naar de verschillende toekomstvisies van musea in Nederland en de verschillende visies over de nieuwe Zeitgeist’. Sprenger vroeg zich af hoe het toch kon dat bijna alle facetten in de samenleving aan het kantelen zijn, zoals dat in VPRO’s documentaireserie Tegenlicht zo mooi wordt weergegeven. Ons huidige politieke en economische systeem loopt op zijn laatste pootjes. Het neoliberalisme heeft volgens velen afgedaan en overal ontstaan (lokale) initiatieven om onze maatschappij anders in te richten als het gaat om zorg, arbeids- en woningmarkt, onderwijs, energie en voedsel. De hierarchische ingerichte samenleving wordt langzamerhand overruled door een samenleving die bestaat uit elkaar overlappende netwerken. Steeds lijkt het menselijk maken van de maatschappij het streven. In alle boeken die Sprenger las over deze kantelende maatschappij kwam hij niet een keer een hoofdstuk tegen over de culturele sector. Hoe kan dat, vroeg hij zich als student van de Reinwardt Academie af. En hoe zit het met de toekomst van de erfgoed sector? Wordt daar over nagedacht door de sector zelf en hoe dan?ToekomstvisiesDankzij gespreksleider Marjelle van Hoorn bleef de salon de hele avond gericht op de toekomstvraag en kon het gesprek niet een keer afglijden naar de dagelijkse werkelijkheid van de wensen van de huidige bezoeker. Of naar de beperkingen van het budget en opgelegde taken en verantwoordelijkheden. Er werd gekeken naar de verschillende toekomstvisies voor musea die grofweg in te delen is in twee manieren. De maatschappelijke veranderingen volgend, zoals min of meer in Agenda 2016 van Museumvereniging staat omschreven. Of de toekomst mede vormgevend, zoals in Museums 2020 van de Britse Museums Association. Natuurlijk was niet iedereen het met elkaar eens, maar bijna iedereen bleef na afloop verder praten. Er lijkt absoluut een zaadje te zijn geplant en ik zie uit naar vervolgavonden en brainstormsessies met geïnteresseerden uit alle sectoren.
Joke
Joke
Weststrate
donderdag 7 mei 2015
Tram 9 naar Diemen
De trein van Utrecht naar Amsterdam zat propvol opa’s, oma’s en kleinkinderen. Tram 9 naar Diemen eveneens. Even dacht ik verheugd dat ze en masse op weg waren naar het Joods Historisch Museum, of - net als ik - naar het Tropenmuseum. Maar bij Artis liep een groot deel van de tram leeg. Gelukkig was het ook in het museum druk. Suppoost Saima, die ik interviewde voor onze rubriek 'Suppoost' (in de nieuwsbrief van juni maakt u kennis met haar), vertelde dat het museum ontzettend goed bezocht wordt deze meivakantie. Verder hadden we een bijzonder gesprek over werken in het museum dat, dankzij de collectie in het Tropenmuseum, als snel ging over vooroordelen, aannames, samenleven en discriminatie. En door haar favoriete kunstwerk, ook over de dood. Dat bleek het thema van de dag. Na het Tropenmuseum vervolgde ik mijn tocht met tram 9 naar mijn volgende interviewadresje, museum ToT Zover op begraafplaats De Nieuwe Ooster, om daar suppoost Fred (deze maand in MUSE) te spreken. Ook dat werd een gesprek over vooroordelen, verschil in overtuiging en hoe dat tot uiting komt bij begraven en hoe de dood op die manier veel over het leven zegt. En anders dan de onderwerpen wellicht doen vermoeden was het geen zwaar-op-de-hand-dag. Juist niet. Het waren allebei gesprekken die ruimte geven. Die het leven perspectief geven, het meer laten zijn dan een race naar succes en geluk. En in de trein terug bedacht ik me dat hoe belangrijk technologische ontwikkelingen ook zijn om musea dichter bij bezoekers te krijgen, zonder mensen die verhalen kunnen vertellen en gesprekken durven aan te gaan verliezen musea hun grootste kracht: een bredere blik bieden op het (samen)leven. Dat klinkt vast klef, maar ik ben er van overtuigd dat dat bijdraagt aan een betere samenleving. En dat klinkt dan vast weer hoogdravend. Dat is dan maar zo.
kies een categorie:
woensdag 10 juni 2015
Louter verzorgt beleving

In Museum Rotterdam ‘40-’45 NU vertellen leerlingen tussen de twaalf en achttien jaar de Rotterdamse oorlogsgeschiedenis, door een filmpje dat ze maken over een van de vele voorwerpen uit het museum. ‘Omdat ze zelf een film maken over het object krijgen de leerlingen een band met het verhaal achter het voorwerp,’ verklaart projectmanager bij Studio Louter, Rik Herder in een notendop het door hen ontwikkelde educatieproject. ‘Misschien wel de uitdagendste opdracht die Studio Louter ooit heeft gerealiseerd.’

Fullservice Studio Louter is specialist in storylines, film en interactie voor communicatieve ruimtes. Door bezoekers te intrigeren, emotioneren en te verwonderen, wil Studio Louter hen betrekken bij een verhaal. En dat heeft al een lange lijst aan winnende awards opgeleverd, zoals The Luigi Micheletti Award 2015, voor de tentoonstelling ‘Het Geheugenpaleis’ van het Nationaal Archief en de Silver World Medal, New York Festival voor Film en Video 2015, voor de film ‘In de cel’ in PIT veiligheidsexpo. Toen Museum Rotterdam en het OorlogsVerzetMuseum dit jaar samen verder gingen onder de naam Museum Rotterdam ‘40-’45 NU wilde ze dat een bezoek aan het museum een belevenis zou zijn. ‘Daarvoor huurden ze Tinker imagineers in,’ vertelt Herder. ‘Zij laten de bezoeker echt ervaren hoe een bombardement voelt.’ Maar het museum wilde meer. ‘Kinderen moeten iets opsteken van het museumbezoek. Méér dan een tekstbordje kan bewerkstelligen. De grootste doelstelling van het museum is namelijk om een nieuwe generatie te betrekken bij een verhaal dat zo ontzettend veel impact heeft gehad op Rotterdam.’ Dat deel van de beleving verzorgt Louter.


8000 voorwerpen

‘Toen wij voor de voorbereiding van het project voor het eerst op bezoek gingen bij het museum werden we direct gegrepen door de collectie. 8000 voorwerpen die het bombardement op Rotterdam hebben overleefd. Een koektrommel, een half gesmolten naaimachine. Bij elk voorwerp vertelde directeur Johan van der Hoeven het verhaal. Iets dat hij overigens wekelijks doet voor radio Rijnmond. Toen wisten we dat we iets met die verhalen moesten doen. Hoe vertellen kinderen tegenwoordig verhalen aan elkaar? Door middel van filmpjes. Daar zijn we mee aan de slag gegaan.’


iPad-films

Als leerlingen nu het museum bezoeken, beleven ze in één ruimte, vormgegeven door Opera Amsterdam, eerst het bombardement door de show van Tinker. ‘Die duurt acht minuten. Dan nemen wij het over. Leerlingen zitten in tweetallen aan een scherm van de centrale touchscreentafel. Ze verzinnen een groepsnaam en eigenen zich daarmee het ‘werkblad’ toe. Na een introductie aan tafel, waarbij de thema’s - verzet, hongerwinter, mobilisatie, dagelijks leven - worden uitgelegd, bekijken de leerlingen met een iPad in de hand de tentoonstelling en ontdekken de verhalen die achter de objecten schuil gaan. Elk tweetal moet zich in tien objecten verdiepen door erover te lezen en de iPad-films van andere leerlingen over dezelfde objecten te bekijken. Bij het laatste object ontbreekt het verhaal. Van dat voorwerp gaan zij het verhaal verfilmen. Ze krijgen drie kwartier de tijd om een filmpje van anderhalve minuut te maken. Aan de touchscreentafel doen leerlingen research naar het object. In de vitrine kunnen ze het voorwerp bekijken. Daarna gaan ze filmpje maken.


Met de iPad kunnen de leerlingen foto’s, film- en geluidopnames maken. Alle opnames worden automatisch doorgestuurd naar hun werktafel. Op de persoonlijke werktafel staat niet alleen het eigen materiaal klaar, maar ook archiefmateriaal, de collectiedatabase van het museum en een uitgebreide muziek- en geluidseffectenbibliotheek. De leerlingen maken de eigen iPad-film op een tijdlijn. Met een simpele drag- en drop functionaliteit is in korte tijd een filmpje te monteren. De leerlingen bekijken en beoordelen in de tentoonstelling elkaars iPad-films, waarna deze worden toegevoegd aan de collectiedatabase van het museum. Op dat moment zijn de films beschikbaar voor alle bezoekers.’



Nadenken

Studio Louter was verantwoordelijk voor het educatie concept, het ontwerp en de ontwikkeling van de software voor de touchscreentafel incl montage tools, de iPad apps, en usablity testing. De complexe techniek eenvoudig te laten aanvoelen was de grootste uitdaging. ‘Voor dit project hebben we veel losse delen ontwikkeld. Voor de iPads, de touchscreentafel, de mogelijkheden om een film te maken, om ons programma synchroon te laten lopen met de database van het museum en om alle voorwerpen aan het juiste thema te koppelen. Bij alles was het natuurlijk belangrijk om de interactie eenvoudig te houden. En als het hele programma te lang duurt, omdat een klas minder tijd heeft, moet de docent met een druk op de knop het programma kunnen inkorten zonder dat er iets van de inhoud verloren gaat. Dat kan allemaal. Een heel ambitieus project. Ook inhoudelijk. We vragen leerlingen na te denken over verschillende perspectieven. Maak je een filmpje over het smokkelen van wapens in een kinderwagen, vanuit het gezichtspunt van de moeder die de kinderwagen duwt? Of vanuit de baby die bovenop de wapens ligt te slapen, of vanuit de Duitse soldaat die de taak heeft voorbijgangers te controleren? Op die manier denken is voor veel leerlingen een stap te ver, merken we nu. Maar het zelf aan de slag gaan om een film te maken, vinden ze fantastisch. Je merkt dat ze echt nadenken over die objecten. En over wat oorlog met mensen deed’


www.Studiolouter.nl



abonneer je op
onze nieuwsbrief
meer nieuws
in deze categorie
vrijdag 31 juli 2015
Vakantie-inspiratie (2)

Wereldwijde audio tour

Zakenman Alex Tourski ontwierp wegenkaarten die hij verkocht aan TomTom. Zijn volgende ingeving kreeg hij onderweg in de auto. Wat zou het mooi zijn als ik zou weten wat er allemaal te doen is in het eerst volgende dorpje dat ik tegen kom, dacht hij. ‘Dat was in 2009, in 2013 was izi.TRAVEL geboren,’ vertelt directeur Sales en Marketing, Arjaan Kunst.


GPS kunst- en cultuurgids

‘izi.TRAVEL is een wereldwijdplatform voor audio tours,’ verhaalt Kunst. Een ‘storytelling platform gerelateerd aan cultuur, kunst en andere belevenissen. ‘Alles waar een verhaal achter zit, kun je terugvinden op ons platform. Een heel nieuwe manier om een stad of museum te ontsluiten voor bezoekers.’ En, in navolging van Facebook, Twitter en Google, helemaal gratis. ‘Deze bedrijven zijn groot geworden door hun diensten gratis aan te bieden. Dat doen wij ook.’ izi.TRAVEL is nu twee jaar onderweg en heeft een half miljoen gebruikers. ‘Ons doel is om er in september een miljoen te hebben.’



izi.TRAVEL verbindt

Het platform bestaat uit een gewone en een mobiele website, plus een app die beschikbaar is op iPhone, Android en Windows. ‘Iedereen heeft altijd zijn telefoon bij zich en heeft dus altijd zijn audio tour op zak. Je hoeft als museum of andere instelling niet meer te investeren in apparatuur. Bovendien heeft een museum op deze manier een persoonlijke band met bezoekers. Helemaal als je een specifieke audio tour per doelgroep aanbiedt. Mannen, vrouwen, kinderen, leken, specialisten. Met een audiotour op izi.TRAVEL verleng je het bezoek, bovendien is het een marketing instrument met een wereldwijd bereik.’ Staat er elders in de stad een monument of standbeeld dat betrekking heeft op de collectie van een museum, dan is het door middel van de audio tour makkelijk met elkaar te verbinden. ‘Elke relatie die een museum heeft elders in de stad of in de omgeving kan zo worden aangeboden. Op die manier gaat de collectie nog meer leven voor bezoekers.’ In deze video wordt het platform in twee minuten toegelicht.


Gratis deelnemen

Deelnemen is gratis en makkelijk. ‘Veel musea hebben al audio tours. Die kunnen ze toevoegen aan ons platform. Het maakt niet hoe of wanneer die tour is gemaakt, wij maken hem geschikt voor ons platform. Gratis. Wil een museum een nieuwe tour maken, maar weet het niet hoe. Geen probleem. Ook hier bieden we - gratis - een helpende hand. Doet een museum mee, dan ziet het steeds meer kansen. Geef bij het uitlenen van een object aan een andere land, de audio tour mee en vraag deze uit te breiden door eigen informatie toe te voegen, bijvoorbeeld. Zo groeit het verhaal dat je als museum wilt vertellen en zo groeit de band met de bezoeker.’




Voor museumprofessionals met een interesse om een audio tour voor een museum te maken, heeft Kunst een aantrekkelijk aanbod. Geïnteresseerden kunnen contact met hem opnemen via arjaan.kunst@izi.travel.


vrijdag 10 juli 2015
Suppoost

Saima Bron, 26 jaar, is sinds juli 2014 gemiddeld drie dagen in de week suppoost in het Tropenmuseum, de rest van de week werkt ze als grafisch vormgever.

Naast mijn passie voor kunst en creativiteit, vind ik het geweldig om met mensen te werken. Dat ik dat mag doen in zo’n mooie omgeving als het Tropenmuseum is te gek! Ik maak mensen wegwijs en zorg dat ze een mooie tijd hebben in het museum. Klantvriendelijkheid is de sleutel. Ook als ik mensen terecht moet wijzen.


De tentoonstellingen in het Tropenmuseum gaan onder andere over de manier waarop mensen denken en wat hun drijfveren zijn. Het kan niet anders of bezoekers worden gedwongen na te denken over hun vooroordelen en aannames. Zo reageert iedereen op de sculptuur Madonna (after Omamá en Céline) van Roy Villevoye. Het verbeeldt een donkere man uit Nieuw-Guinea, die een blanke baby draagt. Beiden op ware grootte. Het ziet er levensecht uit, waardoor iedereen aanvankelijk schrikt. Daarna komen de vragen: Wie is die man? Wie is het kind? Waarom draagt hij het kindje? Wat is hier aan de hand? Er staat bewust geen beschrijving bij het beeld, zodat iedereen zijn eigen verhaal kan maken. De kers op de taart is het kindermuseum, dat nu gesloten is in verband met de verbouwing. Het kindermuseum heeft iedere keer een ander land als thema. Door interactieve tentoonstellingen maken kinderen een ontdekkingsreis door verschillende culturen. Ook voor volwassenen is het een mooie manier om culturen opnieuw te leren kennen. Na de verbouwing is het thema ‘Marokko’. Dat wordt fantastisch!’

‘We zitten straks midden in de verbouwingen, want het museum gaat voor een deel op de schop. Vooral de entree verdient een make-over. Bezoekers die vanuit de entree naar boven lopen, zijn vaak erg onder de indruk van de lichthal. De nieuwe entree zal ook een bijzondere en frisse uitstraling gaan krijgen. Veel mensen voelen zich thuis in dit museum. Zo vertelde een bezoeker, die zich regelmatig even terugtrekt in het Arabische theehuis, mij letterlijk: "ik kom hier altijd thuis". En op het hemelbed in de tentoonstelling Verhalenreis, waar zowel volwassenen als kinderen op kunnen liggen om een bekend Arabisch liefdesverhaal te bekijken, vallen af en toe mensen in slaap. Dat geeft in mijn ogen aan dat mensen zich op hun gemak voelen’ ‘Soms worden mensen emotioneel. Bijvoorbeeld door de tentoonstelling over de slavernij. Dat begrijp ik, het is zwaar om te zien dat mensen zo met elkaar zijn omgegaan.

De tweede verdieping is mijn favoriet. Daar staat mijn lievelings kunstwerk, een Ghanese grafkist in de vorm van een vis. Ik ben zelf half Ghanees en kende deze kunstvorm al wel, maar ik had nog nooit een kist in het echt gezien. De kist zegt iets over wie de overledene als persoon was, in dit geval een visser. Zo zijn ze er kisten in elk denkbare vorm: een schoen, een vliegtuig, een colafles. Echt een prachtig concept. En alles is handwerk, dat vind ik er zo mooi aan. Er zit zoveel liefde in!’