MuseumService Payoff
Joke
Joke
Weststrate
vrijdag 10 juli 2015
Míro, ZERO en mode & Matisse
Het is feest in het Stedelijk Museum in Amsterdam. Naast De oase van Matisse (t/m 16 augustus!), is er de tentoonstelling ZERO: Let Us Explore the Stars te bezoeken. Een expositie waar ik met een brede glimlach en jeukende handen en benen doorheen liep. Ik wilde de kunst aanraken en er soms bovenop springen. Ik houd van zintuigprikkelende kunst. Helemaal als ze dan ook nog eens gemaakt is van gebruiksmateriaal. Spijkers, plastic zakjes met water, papier, eierdoosjes, bierflesjes etc.ZEROIk had er nog nooit van de ZEROgroep gehoord. ‘We hebben ook echt het idee dat we iets in de kunstcanon rechtzetten,’ zei een dame van de persafdeling tijdens de perspresentatie toen ik bekende een ZERO-maagd te zijn. ‘Na de oorlog was er in de kunstscène vooral aandacht voor wat er in Amerika gebeurde, maar dit was eveneens gaande.’ Na de Tweede Wereldoorlog zocht een jonge groep kunstenaars naar radicale nieuwe manieren om kunst te maken. Ze vonden elkaar in hun optimistische, experimentele en innovatieve houding. In Duitsland noemde de kunstbeweging zich ZERO, de Nederlandse evenknie koos voor de Nul-groep en was opgericht door de kunstenaars Armando, Jan Henderikse, Henk Peeters, Jan Schoonhoven en herman de vries. In Frankrijk, Italië en België volgden gelijk gestemde kunstenaars een zelfde artistiek pad. MíroVoor wie na het Stedelijk nog steeds hongerig is naar naoorlogse kunst: in de tuin van het Rijksmuseum (die overigens helemaal af is!) zijn er 21 sculpturen van Míro te bekijken. Gratis. Joan Miró maakt twee typen sculpturen. Assemblages van voorwerpen uit de natuur (keien, boomstronken, wortels) of dagelijks leven (hooivork, kraan, etalagepop) én volumineuze gestalten met ronde en sensuele vormen die herinneren aan zijn geschilderde figuren. Beiden staan in de tuin. Bij de opening een aantal weken geleden proseerde voor zijn lievelings sculptuur - de vier meter hoge Oiseau lunaire - dat voor het eerst tentoon wordt gesteld. Wat een perfect zomeruitje zo bij elkaar.
Joke
Joke
Weststrate
woensdag 13 mei 2015
Toekomst van musea
Dat was een interessant Salon Muséologie, donderdag 7 mei. Onder het mom ‘een ideaal is geen plan’ werd de toekomst van musea besproken. Ik had verwacht dat het over digitale toepassingen zou gaan. Hoe videogames tekstbordjes in het museum zouden kunnen vervangen, om maar iets te noemen. Maar deze avond ging de digitale toepassingen voorbij. De cruciale en bijzonder interessante vraag waarmee iedereen naar huis werd gestuurd was: wat is het bestaansrecht van je museum? Stel je de mogelijkheden voor als iedere erfgoedinstelling deze vraag in alle vrijheid kan beantwoorden, in samenwerking met andere partijen. Bijvoorbeeld de bedrijven waarmee zij al sinds jaar en dag samenwerken. En dat er geëxperimenteerd kan worden met tijd, ruimte en plaats. Ik vermoed dat er een heel nieuwe wereld opengaat. ZeitgeistDe bijeenkomst was opgezet rond de scriptie van Tim Sprenger, ‘Musea in de nieuwe Zeitgeist’ met als ondertitel ‘Een onderzoek naar de verschillende toekomstvisies van musea in Nederland en de verschillende visies over de nieuwe Zeitgeist’. Sprenger vroeg zich af hoe het toch kon dat bijna alle facetten in de samenleving aan het kantelen zijn, zoals dat in VPRO’s documentaireserie Tegenlicht zo mooi wordt weergegeven. Ons huidige politieke en economische systeem loopt op zijn laatste pootjes. Het neoliberalisme heeft volgens velen afgedaan en overal ontstaan (lokale) initiatieven om onze maatschappij anders in te richten als het gaat om zorg, arbeids- en woningmarkt, onderwijs, energie en voedsel. De hierarchische ingerichte samenleving wordt langzamerhand overruled door een samenleving die bestaat uit elkaar overlappende netwerken. Steeds lijkt het menselijk maken van de maatschappij het streven. In alle boeken die Sprenger las over deze kantelende maatschappij kwam hij niet een keer een hoofdstuk tegen over de culturele sector. Hoe kan dat, vroeg hij zich als student van de Reinwardt Academie af. En hoe zit het met de toekomst van de erfgoed sector? Wordt daar over nagedacht door de sector zelf en hoe dan?ToekomstvisiesDankzij gespreksleider Marjelle van Hoorn bleef de salon de hele avond gericht op de toekomstvraag en kon het gesprek niet een keer afglijden naar de dagelijkse werkelijkheid van de wensen van de huidige bezoeker. Of naar de beperkingen van het budget en opgelegde taken en verantwoordelijkheden. Er werd gekeken naar de verschillende toekomstvisies voor musea die grofweg in te delen is in twee manieren. De maatschappelijke veranderingen volgend, zoals min of meer in Agenda 2016 van Museumvereniging staat omschreven. Of de toekomst mede vormgevend, zoals in Museums 2020 van de Britse Museums Association. Natuurlijk was niet iedereen het met elkaar eens, maar bijna iedereen bleef na afloop verder praten. Er lijkt absoluut een zaadje te zijn geplant en ik zie uit naar vervolgavonden en brainstormsessies met geïnteresseerden uit alle sectoren.
Joke
Joke
Weststrate
donderdag 7 mei 2015
Tram 9 naar Diemen
De trein van Utrecht naar Amsterdam zat propvol opa’s, oma’s en kleinkinderen. Tram 9 naar Diemen eveneens. Even dacht ik verheugd dat ze en masse op weg waren naar het Joods Historisch Museum, of - net als ik - naar het Tropenmuseum. Maar bij Artis liep een groot deel van de tram leeg. Gelukkig was het ook in het museum druk. Suppoost Saima, die ik interviewde voor onze rubriek 'Suppoost' (in de nieuwsbrief van juni maakt u kennis met haar), vertelde dat het museum ontzettend goed bezocht wordt deze meivakantie. Verder hadden we een bijzonder gesprek over werken in het museum dat, dankzij de collectie in het Tropenmuseum, als snel ging over vooroordelen, aannames, samenleven en discriminatie. En door haar favoriete kunstwerk, ook over de dood. Dat bleek het thema van de dag. Na het Tropenmuseum vervolgde ik mijn tocht met tram 9 naar mijn volgende interviewadresje, museum ToT Zover op begraafplaats De Nieuwe Ooster, om daar suppoost Fred (deze maand in MUSE) te spreken. Ook dat werd een gesprek over vooroordelen, verschil in overtuiging en hoe dat tot uiting komt bij begraven en hoe de dood op die manier veel over het leven zegt. En anders dan de onderwerpen wellicht doen vermoeden was het geen zwaar-op-de-hand-dag. Juist niet. Het waren allebei gesprekken die ruimte geven. Die het leven perspectief geven, het meer laten zijn dan een race naar succes en geluk. En in de trein terug bedacht ik me dat hoe belangrijk technologische ontwikkelingen ook zijn om musea dichter bij bezoekers te krijgen, zonder mensen die verhalen kunnen vertellen en gesprekken durven aan te gaan verliezen musea hun grootste kracht: een bredere blik bieden op het (samen)leven. Dat klinkt vast klef, maar ik ben er van overtuigd dat dat bijdraagt aan een betere samenleving. En dat klinkt dan vast weer hoogdravend. Dat is dan maar zo.
 
zondag 29 maart 2015
Body Art
De poster van de tentoonstelling 'Body Art' van het Tropenmuseum in mijn e-mailbox intrigeerde me. Een zwarte achtergrond met een getatoeëerd mannengezicht. Een tribale tekening, leek het mij. Uit het begeleidende persbericht bleek de tentoonstelling te gaan over allerhande lichaamsversiering, in de breedste zin van het woord, van alle tijden, uit alle culturen. Dus ook uit de onze. Tatoeages, piercings, onderhuidse implantaten, schedelvervorming, maar ook make-up. Uitgangspunt: Waarom passen mensen hun lichaam aan? En daar gaat mijn hart altijd sneller van kloppen: waarom doen mensen wat ze doen? Ergo: waarom doe ik wat ik doe? Ik ben een sucker voor alles wat draait om identiteit, per omgaande gaf ik me op voor de presentatie.




6 x waarom
Zo intrigerend als het klonk, ís de tentoonstelling. ‘Body Art’ geeft zes mogelijke antwoorden op de waarom-vraag. Lichaamsversiering draait 1. om eigenzinnigheid, anders willen zijn dan anderen. Een gespleten tong, uitgerekte oorlellen: dit ben ik. Of druist met graagte tegen normen en regels in. Zo dragen Iraanse jongeren trots hun door het regime verboden tatoeages. Of mensen tatoeëren hun lichaam vol, ook al vermindert dat kansen op succes in de samenleving. 2. Om aan te geven bij welke groep je hoort (en waar dus niet bij). Sekse, leeftijd of klasse, maar ook werk, smaak en hobby. 3. Omdat het mooi is. En schoonheid is natuurlijk in the eye of the beholder, maar tegelijkertijd bestaan er gedeelde opvattingen over wat mooi is. Zo laat ‘Body Art’ de mode van de ingesnoerde taille zien en dan snap je dat vrouwen destijds om de haverklap in katzwijm vielen. 4. Mensen verankeren hun levensverhaal op hun lichaam. Doen het voor de show (5). Met een versierde huid val je op in de strijd, tijdens feesten en op de bühne. Daartegenover staat de spirituele reden. Nummer 6. De link met de bovennatuurlijke wereld. Alleen al de pijn van het aanbrengen werk louterend, maar de de versiering zelf kan ook een spirituele waarde hebben. Geluk brengen, of bescherming bijvoorbeeld.

Waarom niet
Naast alle heftige en uitheemse versieringen toont ‘Body Art’ een filmpje van blogster Angela Loy van het beautyblog Macblogster. Daar kan ik mij mee identificeren. Loy vertelt waarom zij zich elke dag opmaakt. Minimaal, niks geks. Net als ik. Ze vergelijkt het met het inkleuren van een kleurplaat: iets - je gezicht - nóg iets mooier maken. En dat ze dat voor zichzelf doet, maar ook voor de ander, omdat ze het idee heeft dat ze anders benaderd wordt als ze haar gezicht heeft opgemaakt. Dat deed me denken aan schrijfster Leandra Medina van het succesvolle blog Man Repeller. Ze draagt geen make-up en daar kan niet iedereen mee omgaan. Nadat ze in een per ongeluk geforwarde e-mail las dat een toekomstige businesspartner aan zijn assistente het volgende over haar schreef ‘ "verrrrrry funny and smart," gevolgd door: ‘’She is ugly as fuck, tho. Truly a man repeller.", legde ze in een blog uit waarom ze geen make-up draagt. En zo zit er achter elk object en filmpje natuurlijk een wereld aan inzichten en informatie. Een intrigerende tentoonstelling in een warme en gezellig barokke setting, ontworpen door Kinkorn, daarover later op de website meer!

'Body Art' is t/m 30 augustus 2015 te zien in het Tropenmuseum





reacties (0)
abonneer je op
onze nieuwsbrief